พอตเค อันตรายไหม? รู้ทันผลกระทบต่อสมองและร่างกาย
พอตเค คืออะไร? ทำไมจึงถูกมองว่าอันตราย
พอตเค เป็นชื่อที่ใช้เรียกพอตหรือน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้าที่ผสม “อิโทมิเดท” (etomidate) ซึ่งเป็นยาสลบที่ใช้ในโรงพยาบาล ไม่ใช่เคตามีน Etomidate ออกฤทธิ์กดระบบประสาท ทำให้ผู้ใช้รู้สึกมึน เคลิ้ม ง่วง ซึม เดินเซ หรือเหมือนหลุดจากสิ่งรอบตัวได้ พอตเคอันตรายกว่าที่เห็นภายนอก เป็นสารเสพติดกลุ่มใหม่ๆ ผู้ใช้ไม่สามารถรู้ได้แน่ชัดว่ามี etomidate ผสมมากน้อยแค่ไหน หรือมีสารอื่นผสมอยู่ด้วยหรือไม่ จึงอาจได้รับสารมากกว่าที่คิด และเกิดอันตรายขึ้นได้โดยไม่ทันตั้งตัว
พอตเคส่งผลต่อสมองอย่างไร?
Etomidate มีฤทธิ์กดสมอง ทำให้สมอง “ทำงานช้าลง” ทำให้เกิดอาการง่วง มึน สับสน ตอบสนองช้า และควบคุมร่างกายได้ลดลง ผู้ใช้จึงอาจมีอาการเหมือนสมองช้าลงชั่วคราว เช่น
- ง่วงมาก ซึม หรือปลุกยาก
- มึนงง พูดไม่ชัด คิดช้า
- เดินเซ ทรงตัวไม่ดี หกล้มง่าย
- จำเหตุการณ์บางช่วงไม่ได้
- ตัดสินใจพลาด หรือเสี่ยงทำสิ่งอันตราย
- วิตกกังวล หวาดระแวง หรืออารมณ์เปลี่ยนไป
Etomidate ถูกใช้เป็นยาสลบในทางการแพทย์ เพราะมีฤทธิ์กดสมองและทำให้หมดสติได้ การสูบผ่านพอตจึงไม่ใช่เรื่องเล็ก โดยเฉพาะเมื่อไม่รู้ปริมาณสารที่เข้าสู่ร่างกาย
พอตเคทำไมทำให้ซึม หมดสติ หรือหายใจช้า?
- เมื่อสมองถูกกดมากขึ้น ระบบที่ควบคุมความรู้สึกตัวและการตอบสนองของร่างกายก็ช้าลง ผู้ใช้อาจง่วงมากจนปลุกยาก เดินเซ ล้ม หรือหมดสติได้
- หากใช้ซ้ำหลายครั้ง สูบต่อเนื่อง หรือใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์ ยานอนหลับ ยาคลายกังวล ฝิ่น เฮโรอีน หรือสารกดประสาทอื่น ความเสี่ยงจะยิ่งสูง เพราะสารเหล่านี้อาจเสริมฤทธิ์กดสมองและการหายใจร่วมกัน
- สัญญาณที่ต้องระวังคือ ซึมลงเร็ว หายใจช้า หายใจตื้น ปลุกไม่ตื่น ริมฝีปากเขียว หรือหมดสติ ซึ่งควรรีบขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที
พอตเคกระทบต่อฮอร์โมนและร่างกายอย่างไร?
Etomidate ไม่ได้กระทบแค่สมอง แต่ยังรบกวนการทำงานของต่อมหมวกไต ซึ่งเป็นต่อมเล็ก ๆ ที่ช่วยสร้างฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol)
คอร์ติซอล (Cortisol) คือฮอร์โมนที่ช่วยให้ร่างกายรับมือกับความเครียด การอดนอน การติดเชื้อ การบาดเจ็บ และภาวะเจ็บป่วยรุนแรง เมื่อ etomidate รบกวนการสร้างฮอร์โมนนี้ ร่างกายอาจรับมือกับความเครียดได้แย่ลง
ผู้ใช้บางคนอาจมีอาการ เช่น
- อ่อนเพลียมาก ไม่มีแรง
- เวียนหัว หน้ามืด หรือเป็นลมง่าย
- สับสน เหนื่อยผิดปกติ
- รู้สึกทรุดง่ายเวลาป่วย อดนอน หรือขาดน้ำ
- ความดันตกในบางสถานการณ์
ทำไมบางคนใช้พอตเคแล้วขาอ่อนแรง เดินลำบาก หรือใจสั่น?
ในผู้ใช้พอตที่มี etomidate มีรายงานภาวะ โพแทสเซียมในเลือดต่ำ ซึ่งอาจทำให้กล้ามเนื้อทำงานได้ไม่ดี
โพแทสเซียมเป็นแร่ธาตุสำคัญต่อการทำงานของกล้ามเนื้อ หัวใจ และระบบประสาท หากต่ำมาก อาจเกิดอาการ
- ขาอ่อนแรง เดินลำบาก หรือเดินไม่มั่นคง
- เหนื่อยง่าย กล้ามเนื้อไม่มีแรง
- เป็นตะคริว มือเท้าชา หรือรู้สึกอ่อนปวกเปียก
- ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ
- หายใจลำบากในกรณีรุนแรง
มีรายงานผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มี etomidate เข้ารับการรักษาด้วยอาการขาอ่อนแรงและเดินลำบากจากโพแทสเซียมต่ำรุนแรง ดังนั้นอาการนี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียง “เมาพอต” หรือพักแล้วหายเอง
สัญญาณว่าเริ่มมีปัญหาจากพอตเค
ควรเริ่มหยุดใช้และขอความช่วยเหลือ หากพบว่าตัวเองหรือคนใกล้ตัวมีอาการดังต่อไปนี้
- สูบบ่อยขึ้น ใช้หลายครั้งต่อวัน หรือหยุดเองไม่ได้
- ซ่อนพอต โกหกเรื่องการใช้ หรือใช้คนเดียว
- ง่วงซึม เดินเซ สับสน หรือความจำขาดช่วง
- ขาอ่อนแรง เดินลำบาก มือเท้าไม่มีแรง หรือใจสั่น
- ขาดงาน ขาดเรียน มีหนี้ หรือขอเงินบ่อย
- อารมณ์เปลี่ยน หงุดหงิดง่าย เครียดมาก หวาดระแวง หรือเก็บตัว
- ใช้ต่อแม้เริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ ครอบครัว หรือชีวิตประจำวัน
ควรไปโรงพยาบาลหรือขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที หากมีอาการ
- ปลุกไม่ตื่น หมดสติ หรือซึมลงอย่างรวดเร็ว
- หายใจช้า หายใจลำบาก ริมฝีปากเขียว
- ชัก กล้ามเนื้อกระตุกมาก หรือทรุดลงกะทันหัน
- เจ็บหน้าอก ใจสั่นรุนแรง หรือเป็นลม
- ขาอ่อนแรงมากจนเดินไม่ได้
- สับสนมาก หวาดระแวงรุนแรง หรือควบคุมตัวเองไม่ได้
- ขู่ทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่น
อย่าปล่อยให้อยู่คนเดียว และอย่าพยายามแก้อาการด้วยกาแฟ อาบน้ำเย็น หรือทำให้อาเจียน เพราะไม่ได้ช่วยต้านฤทธิ์ของสารและอาจเพิ่มอันตรายได้
พอตเคไม่ใช่แค่เรื่อง “สูบแล้วมึน” แต่สามารถกดสมอง กระทบการหายใจ รบกวนฮอร์โมน และทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงจากภาวะโพแทสเซียมต่ำได้ ยิ่งหยุดใช้และเข้ารับการประเมินเร็ว โอกาสป้องกันอันตรายรุนแรงก็ยิ่งมากขึ้น
หากครอบครัวไม่แน่ใจว่าพอตที่ใช้มีสารอะไร หรือผู้ใช้เริ่มมีอาการซึม เดินเซ ขาอ่อนแรง ใจสั่น หรือควบคุมการใช้ไม่ได้ สามารถปรึกษา Day One Rehabilitation Center เพื่อรับคำแนะนำเบื้องต้นได้
หากคุณหรือคนที่คุณรักกำลังเผชิญกับปัญหายาเสพติด อย่ารอช้า การเข้ารับการบำบัดเร็วขึ้นหมายถึงโอกาสในการฟื้นตัวที่ดีขึ้น ติดต่อ Day One Rehabilitation Center ศูนย์บำบัดยาเสพติดชั้นนำ เพื่อรับคำปรึกษาและการดูแลที่ครอบคลุม
**โทร : **020287775
**LINE : **@dayone
**ที่ตั้ง: **99/1 Moo 6, Tambon Srichula, Muang, Nakornnayok 26000 Thailand (Only 1-hour drive from Bangkok)