รู้ทันแก๊สหัวเราะ ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide) ใช้เล่นไม่เท่ากับปลอดภัย

อันตรายของแก๊สหัวเราะ (Nitrous Oxide) และแนวทางการรักษาเมื่อเกิดการเสพติด

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา “แก๊สหัวเราะ” หรือ ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide) เริ่มถูกนำมาใช้เพื่อความบันเทิงในบางกลุ่ม โดยเฉพาะในงานปาร์ตี้หรือสถานบันเทิง หลายคนเข้าใจว่าแก๊สชนิดนี้ ไม่อันตราย เพราะถูกใช้ในทางการแพทย์และทันตกรรม แต่ความจริงแล้ว การนำมาใช้เพื่อความสนุกโดยไม่มีการควบคุม อาจทำให้เกิดอันตรายต่อสมอง ระบบประสาท และเสี่ยงต่อการเสพติดได้

บทความนี้จะช่วยให้ครอบครัวและผู้ที่กังวลเกี่ยวกับ สารเสพติดชนิดใหม่ เข้าใจว่า แก๊สหัวเราะไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ และหากพบพฤติกรรมการใช้ ควรรีบขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญหรือ ศูนย์บำบัดยาเสพติด เพื่อป้องกันปัญหาระยะยาว

แก๊สหัวเราะ (Nitrous Oxide) คืออะไร

ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide) เป็นก๊าซไม่มีสี มีกลิ่นหวานเล็กน้อย ถูกใช้ในทางการแพทย์มานาน เช่น ใช้เป็นยาระงับปวดในทันตกรรม ใช้เป็นยาสลบในหัตถการบางประเภท เมื่อสูดดมเข้าไปจะทำให้รู้สึก มึนงง ผ่อนคลาย หัวเราะง่าย จึงถูกเรียกว่า “แก๊สหัวเราะ” อาการเหล่านี้มักอยู่เพียงไม่กี่นาที ทำให้บางคนสูดดมซ้ำหลายครั้งติดต่อกัน

อย่างไรก็ตาม ในทางการแพทย์ แก๊สชนิดนี้จะถูกใช้ภายใต้ การควบคุมของแพทย์และผสมกับออกซิเจนในสัดส่วนที่ปลอดภัย แต่เมื่อถูกนำมาใช้เพื่อความสนุก เช่น สูดดมจากลูกโป่งหรือกระป๋องแก๊สโดยตรง อาจทำให้เกิดอันตรายได้

ลักษณะการใช้แก๊สหัวเราะที่พบได้บ่อย

ปัจจุบัน การใช้ แก๊สหัวเราะเพื่อความบันเทิง มักมีรูปแบบที่สังเกตได้จากอุปกรณ์ที่ใช้ ซึ่งครอบครัวสามารถใช้เป็นสัญญาณเตือนได้

โดยทั่วไป ผู้ใช้มักปล่อยแก๊สจากกระป๋องหรือแท๊งค์แก๊ส ใส่ลงในลูกโป่งก่อน แล้วจึงสูดดมจากลูกโป่ง

เหตุผลที่ใช้ลูกโป่ง เพราะช่วย เก็บแก๊สไว้สูดดม ลดแรงดันและความเย็นจากกระป๋องโดยตรง สูดดมได้หลายครั้ง

อุปกรณ์ที่มักพบเมื่อมีการใช้แก๊สหัวเราะ

ครอบครัวหรือผู้ปกครองอาจพบสิ่งของเหล่านี้ในห้องหรือบริเวณบ้าน

1. ลูกโป่งจำนวนมากผิดปกติ ลูกโป่งมักใช้สำหรับบรรจุแก๊สก่อนสูดดม บางครั้งอาจพบลูกโป่งที่ใช้แล้วตกอยู่ตามพื้น
2. กระป๋องแก๊สขนาดเล็ก (Whipped Cream Charger)
   เป็นกระป๋องโลหะขนาดเล็กที่ใช้กับกระป๋องทำวิปครีม (whipped cream dispenser) ในร้านกาแฟหรือร้านเบเกอรี่

   ลักษณะของกระป๋อง

   • เป็นหลอดโลหะขนาดเล็ก
   • ภายในบรรจุ ไนตรัสออกไซด์ (N₂O)
   • มักเรียกว่า “แก๊สวิปครีม”

   กระป๋องชนิดนี้ สามารถหาซื้อได้ตามห้างสรรพสินค้า ร้านขายอุปกรณ์เบเกอรี่ หรือร้านออนไลน์ จึงทำให้บางคนซื้อมาใช้ผิดวัตถุประสงค์เพื่อสูดดม

3. แท๊งค์แก๊สไนตรัสออกไซด์ขนาดเล็ก
   บางกรณีอาจพบ ถังแก๊สไนตรัสออกไซด์ อุปกรณ์ปล่อยแก๊ส หัวต่อสำหรับเติมแก๊สใส่ลูกโป่ง สิ่งเหล่านี้อาจถูกเก็บไว้ในห้อง รถยนต์ หรือกระเป๋า

อันตรายของแก๊สหัวเราะที่หลายคนไม่รู้

แม้หลายคนจะคิดว่าไม่อันตราย แต่การใช้ ไนตรัสออกไซด์บ่อย ๆ สามารถทำให้เกิดปัญหาสุขภาพหลายด้าน

1. ภาวะขาดออกซิเจน (Hypoxia)
   การสูดดมไนตรัสออกไซด์ในปริมาณมากอาจทำให้
   • ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
   • เวียนศีรษะ
   • หมดสติ

   ในกรณีรุนแรงอาจทำให้สมองขาดออกซิเจนและเสียชีวิตได้

2. ทำลายระบบประสาท
   ไนตรัสออกไซด์สามารถรบกวนการทำงานของ วิตามิน B12 ซึ่งจำเป็นต่อระบบประสาท

   อาการที่อาจพบ

   • ชา มือเท้า
   • กล้ามเนื้ออ่อนแรง 
   • เดินเซ ยืนและเดินไม่ได้
   • ความจำแย่ลง

   หากใช้เป็นเวลานานอาจเกิด ความเสียหายของระบบประสาทถาวร

3. เสี่ยงต่อภาวะสมองขาดเลือด
   การใช้ในปริมาณมากหรือใช้ต่อเนื่องอาจทำให้
   • การไหลเวียนเลือดไปสมองลดลง
   • เกิดภาวะสมองขาดเลือด
4. เสี่ยงต่อการเสพติด
   แม้แก๊สหัวเราะจะไม่ถูกจัดเป็นยาเสพติดรุนแรงเหมือนยาไอซ์หรือเฮโรอีน แต่การใช้ซ้ำเพื่อให้เกิดความสุขหรือผ่อนคลายสามารถทำให้เกิด พฤติกรรมเสพติดได้
   
   การเสพติดเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงระบบที่ทำให้เกิดความสุขในสมอง (brain reward system) ซึ่งทำให้ผู้ใช้รู้สึกอยากใช้ซ้ำและควบคุมการใช้ไม่ได้ ในระยะยาว ผู้ใช้บางคนอาจเริ่มใช้ สารเสพติดชนิดอื่นร่วมด้วย

หากพบสัญญาณเหล่านี้ ควรรีบ ปรึกษาจิตแพทย์ นักจิตวิทยา หรือผู้เชี่ยวชาญด้านการบำบัดยาเสพติด

การรักษาและการบำบัดผู้ที่ใช้แก๊สหัวเราะ การรักษามักประกอบด้วยหลายวิธีร่วมกัน เช่น

การประเมินโดยจิตแพทย์ เพื่อประเมินว่า

• มีภาวะเสพติดหรือไม่
• มีโรคร่วมทางจิตเวช เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล หรือไม่

การบำบัดทางจิตวิทยา เช่น

• Cognitive Behavioral Therapy (CBT)
• การบำบัดกลุ่ม
• การบำบัดแบบ 12 ขั้นตอน

ช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจสาเหตุของการใช้สารและลดโอกาสกลับไปใช้ซ้ำ

โปรแกรมฟื้นฟูในศูนย์บำบัดยาเสพติด

การเข้ารับการรักษาใน ศูนย์ฟื้นฟูผู้ติดยา หรือ ศูนย์บำบัดยาเสพติดแบบอยู่ประจำ ช่วยให้ผู้ป่วย

• อยู่ในสภาพแวดล้อมปลอดสารเสพติด
• ได้รับการดูแลจากทีมแพทย์และนักจิตวิทยา
• ฟื้นฟูสุขภาพกายและสุขภาพจิต

หากคุณหรือคนในครอบครัวกำลังมีปัญหากับ การใช้สารเสพติดหรือพฤติกรรมเสพติด การขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัวได้อย่างมาก

การเข้ารับการรักษาใน ศูนย์บำบัดยาเสพติดที่มีทีมจิตแพทย์และนักจิตวิทยา สามารถช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติอีกครั้ง

โทร : 020287775
LINE : @dayone
www.dayonerehabcenter.com
ที่ตั้ง: 99/1 Moo 6, Tambon Srichula, Muang, Nakornnayok 26000 Thailand (Only 1-hour drive from Bangkok)
แผนที่: https://maps.app.goo.gl/QsirzwMjJ185K5oa7